ZWROT KOSZTÓW SPORZĄDZENIA PRYWATNEJ EKSPERTYZY

images_1.jpgW sporze z zakładem ubezpieczeń poszkodowani często celem uzyskania wyższego odszkodowania zlecają wykonanie prywatnych ekspertyz ustalających wysokość szkody. Koszt wykonania ekspertyzy nie zawsze zostanie jednak potraktowany jako uzasadniony wydatek, stanowiący szkodę ulegającą naprawieniu w myśl art. 361 k.c.

Jak podkreślają sądy, możliwość uzyskania zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej opinii, zależy od konkretnych okoliczności każdej sprawy. 

Możliwość zakwalifikowania kosztu sporządzenia prywatnej ekspertyzy jako szkody ulegającej naprawieniu potwierdził Sąd Najwyższy już w latach 70., w wyroku z dnia 2 września 1975 r. sygn. akt I CR 505/75, orzekając, iż „Dokonana przed wszczęciem postępowania sądowego i poza zabezpieczeniem dowodów ekspertyza może być istotną przesłanką zasądzenia odszkodowania. W takim wypadku koszt ekspertyzy stanowi szkodę ulegającą naprawieniu (art. 361 k.c.).”

Nowsze orzecznictwo potwierdza tezę postawioną przez Sąd Najwyższy we wspomnianym wyroku, podkreślając jednak, że odszkodowanie może – stosownie do okoliczności sprawy - obejmować także koszty ekspertyzy wykonanej na zlecenie poszkodowanego.

W jakich więc sytuacjach poszkodowanemu zostaną zwrócone koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy?

Przede wszystkim, gdy zakład ubezpieczeń wyda decyzję o przyznaniu poszkodowanemu zaniżonego (w ocenie poszkodowanego) odszkodowania. Poszkodowany nie jest w stanie samodzielnie dokładnie określić wysokości szkody, dlatego zlecenie sporządzenia opinii podmiotowi profesjonalnie zajmującemu się tego rodzaju sprawami stanowi konieczny i uzasadniony wydatek. W razie potwierdzenia opinii prywatnego rzeczoznawcy przez powołanego w toku postępowania sądowego biegłego, Sąd powinien potraktować koszt opinii jako szkodę stanowiącą normalne następstwo zdarzenia szkodzącego i ulegającą naprawie zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.

Sądy podkreślają także, że prywatna opinia zlecona przez poszkodowanego przed wszczęciem postępowania sądowego daje poszkodowanemu pewne rozeznanie czy i w jakiej wysokości może dochodzić odszkodowania. Przemawia to zatem za zakwalifikowaniem jej kosztu jako niezbędnego wydatku.

Brak jest natomiast podstaw do potraktowania jako uzasadnionego wydatku, podlegającego zwrotowi kosztów sporządzenia prywatnej ekspertyzy jeszcze przed wydaniem decyzji przez zakład ubezpieczeń. Dopiero zaniżenie odszkodowania, brak zmiany stanowiska mimo odwołania poszkodowanego, uzasadnia możliwość uzyskania zwrotu poniesionych kosztów. 

Sądy wykluczają także możliwość zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy zleconej już w trakcie postępowania sądowego. Tezę taką postawił m.in. Sąd Okręgowy w Sieradzu w wyroku z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt I Ca 399/13: „Uwzględnienie w ramach odszkodowania kosztów powstałych wskutek sporządzenia prywatnych ekspertyz w celu określenia rozmiarów szkody jest możliwe jedynie wówczas, gdy zlecenie ich wydania nastąpi na etapie przesądowym.”

Należy również pamiętać, iż w toku postępowania sądowego prywatna opinia nie może zastąpić opinii biegłego. Złożona przez poszkodowanego opinia stanowi jedynie dowód z dokumentu, podlegający ocenie Sądu. 

 

Autor: Marta Fryc