UZALEŻNIENIE WYPŁATY ODSZKODOWANIA OD UDOKUMENTOWANIA NAPRAWIENIA SZKODY

19979147-autko2c-kalkulator-i-pienic485dze-na-biac582ym2c-kupno-lub-ubezpieczenie-samochc3b3d-koncepcyjny_2.jpgZagadnienie żądania przez zakłady ubezpieczeń faktur VAT lub innych rachunków dokumentujących dokonaną naprawę uszkodzonego pojazdu było wielokrotnie poruszane przez Sąd Najwyższy. Jednakże, jak wynika z praktyki, pomimo jednolitego stanowiska Sądu, kwestia ta przysparza poszkodowanym kierowcom wielu problemów. Ubezpieczyciele nagminnie uzależniają bowiem wypłatę pełnej kwoty odszkodowania od przedłożenia wspominanych dowodów dokonania naprawy pojazdu. Ubezpieczony może jednak skutecznie sprzeciwić się żądaniu zakładu ubezpieczeń. 

źródło:http://us.123rf.com/450wm/evp82/evp821305/evp82130500025/19979147-autko,-kalkulator-i-pieni%C4%85dze-na-bia%C5%82ym,-kupno-lub-ubezpieczenie-samoch%C3%B3d-koncepcyjny.jpg

Poszkodowani kierowcy dochodzący roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC swoich pojazdów niejednokrotnie spotykają się z decyzją ubezpieczycieli uzależniającą wypłatę odszkodowania od przedłożenia przez ubezpieczonego faktury VAT dokumentującej dokonaną naprawę auta. Zdarza się też, iż zakłady ubezpieczeń wprawdzie przyznają określoną kwotę tytułem odszkodowania, jednakże wypłatę sumy odpowiadającej całości poniesionej szkody przewidują dopiero po przesłaniu im dowodu dokonania naprawy pojazdu. W konsekwencji poszkodowany zmuszony jest do naprawy samochodu już na etapie prowadzonego przez zakład ubezpieczeń postępowania likwidacyjnego, bez czego pozbawiony będzie prawa do uzyskania odszkodowania w wysokości odpowiadającej całości poniesionej szkody. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują jednak aby naprawa auta stanowiła warunek czy przesłankę uzyskania odszkodowania.

Sporna kwestia uzależniania wypłaty pełnego odszkodowania od przedstawienia stosownych faktur VAT została jednoznacznie rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy, który w wielu orzeczeniach konsekwentnie opowiedział się za niezgodnością tego rodzaju praktyki z obowiązującymi przepisami prawa.

We wszystkich orzeczeniach, Sąd Najwyższy podnosił, iż obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Poniesiona przez poszkodowanego szkoda nie zależy bowiem od tego, czy naprawił samochód, ale wyraża się utratą jego wartości w stosunku do pojazdu nieuszkodzonego. Należy pamiętać, iż wymagalność roszczenia o świadczenie należne od ubezpieczyciela w ramach ustawowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego nie jest zależna od tego czy naprawa została już dokonana. Celem odszkodowania jest bowiem wyrównanie uszczerbku majątkowego który powstał w wyniku zdarzenia wywołującego szkodę, a uszczerbek ten istnieje od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą rozmiarowi szkody ustalonemu w sposób przewidziany przepisami prawa. Co więcej, Sąd Najwyższy podkreślał, iż na wysokość świadczenia ubezpieczyciela nie ma wpływu dokonana przed likwidacją szkody przez zakład ubezpieczeń naprawa pojazdu i jej zakres.

(takie stanowisko SN wyraził m.in. w wyroku z dnia 27.06.1988 r. I CR 151/88, wyroku z dnia 11.06.2001 r. V CKN 266/00, uchwale z dnia 15.11.2001 r. III CZP 68/01, wyroku z dnia 16.01.2002 r. IV CKN 635/00, wyroku z dnia 7.08.2003 r. IV CKN 387/01, wyroku z dnia 7.08.2003 r. IV CKN 387/01)

Skoro zatem wypłata odszkodowania nie może być zależna od dokonania naprawy pojazdu,  to zakład ubezpieczeń nie może żądać od poszkodowanego rachunków dokumentujących przeprowadzoną naprawę i uzależniać od tego wypłaty pełnego odszkodowania.

Powstaje zatem pytanie w jaki sposób zakład ubezpieczeń powinien dokonać ustalenia wysokości należnego poszkodowanemu świadczenia. Odpowiadając na to pytanie Sąd Najwyższy wskazuje, iż wysokość świadczeń obliczać należy na podstawie ustaleń co do zakresu uszkodzeń i technicznie uzasadnionych sposobów naprawy, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny według cen z chwili ich ustalenia.

W ostatnim czasie Kancelaria PFZ z powodzeniem sfinalizowała sprawę dotyczącą poruszanej we wpisie problematyki i uzyskała dla Klienta pełną kwotę należnego mu odszkodowania. W przypadku zatem odmowy wypłaty odszkodowania w analogicznej sytuacji warto odwołać się od decyzji ubezpieczyciela lub skierować sprawę na drogę postępowania sądowego, gdyż stosowane przez zakłady ubezpieczeń praktyki nie mają uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa ani poparcia w praktyce orzeczniczej sądów.

 

Autor: Marta Fryc