ODPOWIEDZIALNOŚĆ WŁAŚCICIELA NIERUCHOMOŚCI ZA NIEODŚNIEŻONY CHODNIK

urazy2.jpgChoć tegoroczna zima zbliża się już ku końcowi, a jej przebieg wyjątkowo sprzyjał właścicielom nieruchomości, to z pewnością nie obyło się bez poślizgnięć i wypadków skutkujących złamaniami czy zwichnięciami, za które poszkodowani mogą domagać się odszkodowań. Sytuacja poszkodowanych szeroko omawiana jest na prawniczych blogach. Rzadko natomiast skupia się uwagę na obowiązkach i odpowiedzialności właścicieli nieruchomości na których terenie doszło do wypadku, warto zatem bliżej przyjrzeć się temu problemowi.

żródło: http://www.fit.pl/g/str/image/zdrowie/urazy2.jpg 

Obowiązek odśnieżania chodników położonych wzdłuż nieruchomości wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników. Ustawodawca w tym samym przepisie przewidział, iż  właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Analogiczny obowiązek przewidziany jest ponadto w art. 61 ust. 2 prawa budowlanego, zgodnie z którym właściciele a także zarządcy nieruchomości zobowiązani są zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, m.in. takich jak: silne wiatry czy intensywne opady atmosferyczne.

W świetle powyżej przytoczonych przepisów widzimy zatem, iż właściciel zobowiązany jest do dbałości o przylegające do jego nieruchomości chodniki, a w razie uchybienia ustawowemu obowiązkowi i wystąpienia u osoby trzeciej szkody, właściciel musi liczyć się z obowiązkiem jej naprawienia. Trzeba jednak pamiętać, iż odpowiedzialność właścicieli nieruchomości nie jest absolutna, a jak wynika z orzecznictwa, sądy nie wymagają od właścicieli podejmowania działań niemożliwych celem zapobieżenia szkody.

Należy pamiętać, iż jedną z przesłanek ustalenia odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 415 k.c. jest wina, która nierozłącznie wiąże się z bezprawnością czynu, a zatem sprzecznością działania z obowiązującym porządkiem prawnym. Aby przypisać winę właścicielowi nieruchomości za szkodę powstałą w wyniku poślizgnięcia na przylegającym do jego posesji chodniku, należy ustalić iż doszło po jego stronie do zaniedbania obowiązków związanych z odśnieżaniem. W jednej ze spraw prowadzonych przez Kancelarię PFZ, sąd orzekł, iż przy ustalaniu odpowiedzialności właściciela nieruchomości „należy brać pod uwagę warunki pogodowe, które nie zawsze pozwalają na natychmiastową reakcję, co powoduje, że w przypadkach nagłych nie sposób wymagać dokładnego i niezwłocznego odśnieżenia chodnika. Jeżeli w chwili wypadku pada deszcz ze śniegiem – nie można wymagać od właściciela posesji, aby usuwał skutki zjawisk atmosferycznych już w momencie, kiedy zaczynają one powstawać. Wymaganie należytej staranności stawiane właścicielom posesji w kontekście utrzymania porządku na chodnikach do nich przylegających nie może być oderwane od realnych możliwości działania. W efekcie sam fakt zalegania mazi powstałej wskutek trwających w danej chwili opadów deszczu ze śniegiem nie przesądza o winie pozwanego”.

W świetle powyższego, potwierdza się teza, iż obowiązek odśnieżania nie jest obowiązkiem niezależnym od okoliczności, a w razie zajścia wypadku na terenie za który odpowiada właściciel nieruchomości, nie będzie on ponosił odpowiedzialności w każdym przypadku.

Warto dodać, iż obowiązek wykazania winy spoczywa na  poszkodowanym i choć jej udowodnienie jest zadaniem trudnym, bowiem ciężko w sytuacji wypadku wymagać dokonywania szczegółowych oględzin czy fotografii miejsca zdarzenia celem wykazania, iż oblodzenie czy zabłocenie jest wynikiem stałego zaniedbania właściciela, to jednak brak możliwości przeprowadzenie dowodu na okoliczność winy po stronie właściciela obciąża poszkodowanego, który w konsekwencji naraża się na oddalenie powództwa.

Reasumując, nie każde poślizgnięcie się na chodniku za który odpowiada właściciel danej nieruchomości wiąże się z obowiązkiem naprawienia przez właściciela powstałej szkody. Każdą sytuacje należy oceniać jednak indywidualnie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. 

 

Autor: Marta Fryc